బ్యాంకులు, ఇన్సూరెన్స్‌లలోని మీ సొమ్మును క్లెయిమ్ చేయలేదా?.. ఇలా సులభంగా తెలుసుకోండి!

సాధారణ పౌరులు వివిధ ఆర్థిక సంస్థలలో మర్చిపోయిన లేదా క్లెయిమ్ చేసుకోని తమ ఆస్తులను సులభంగా గుర్తించి, తిరిగి పొందేందుకు కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ఒక కీలకమైన ముందడుగు వేసింది. 'యువర్ మనీ, యువర్ రైట్' (మీ డబ్బు, మీ హక్కు) పేరుతో ఒక సమగ్ర అవగాహన కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. ఇందులో భాగంగా పలు నియంత్రణ సంస్థల పరిధిలోని సమాచారాన్ని ఒకే చోట చేర్చి, unclaimedassetsportal.in అనే ఏకీకృత వెబ్‌సైట్‌ను అందుబాటులోకి తెచ్చింది. దీని ద్వారా క్లెయిమ్ చేయని బ్యాంకు డిపాజిట్లు, ఇన్సూరెన్స్ పాలసీలు, మ్యూచువల్ ఫండ్స్, షేర్లు వంటి వాటిని సులభంగా గుర్తించవచ్చు.

ఈ వెబ్‌సైట్ వినియోగించడం పూర్తిగా ఉచితమని, దీని కోసం ఎలాంటి రిజిస్ట్రేషన్ అవసరం లేదని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ స్పష్టం చేసింది. ఈ పోర్టల్ నేరుగా వినియోగదారులను ఆయా నియంత్రణ సంస్థలు (రెగ్యులేటర్లు) నిర్వహించే అధికారిక వెబ్‌సైట్లకు మాత్రమే అనుసంధానం చేస్తుంది. తద్వారా పౌరులు ఎలాంటి మోసాలకు గురికాకుండా సురక్షితంగా తమ డబ్బును క్లెయిమ్ చేసుకునే ప్రక్రియను ప్రారంభించవచ్చు.

ఏ ఆస్తులను ఎలా గుర్తించాలి?
బ్యాంకు డిపాజిట్లు: చాలా కాలంగా వాడకంలో లేని సేవింగ్స్ ఖాతాలు, ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్లు, రికరింగ్ డిపాజిట్లలోని డబ్బును గుర్తించేందుకు ఈ పోర్టల్ రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్‌బీఐ)కు చెందిన UDGAM (Unclaimed Deposits – Gateway to Access Information) పోర్టల్‌కు దారి చూపిస్తుంది. ఈ ప్లాట్‌ఫామ్ ద్వారా దేశంలోని వివిధ బ్యాంకులలో ఉన్న క్లెయిమ్ చేయని డిపాజిట్ల వివరాలు తెలుసుకోవచ్చు.

ఇన్సూరెన్స్ పాలసీలు: క్లెయిమ్ చేయని లేదా మర్చిపోయిన జీవిత బీమా పాలసీలను గుర్తించేందుకు ఈ వెబ్‌సైట్ ఇన్సూరెన్స్ రెగ్యులేటరీ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (ఐఆర్‌డీఏఐ) అందించే వనరులతో అనుసంధానం చేస్తుంది. పాలసీదారులు లేదా వారి నామినీలు ఇక్కడ అందుబాటులో ఉన్న సాధనాల ద్వారా తమకు రావాల్సిన ప్రయోజనాలను గుర్తించి క్లెయిమ్ ప్రక్రియను మొదలుపెట్టవచ్చు.

మ్యూచువల్ ఫండ్స్: మ్యూచువల్ ఫండ్స్‌లో పెట్టిన పెట్టుబడుల గురించి మర్చిపోయిన ఇన్వెస్టర్ల కోసం సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎస్ఈబీఐ)కు చెందిన MITRA ప్లాట్‌ఫామ్‌కు ఇది దారి చూపిస్తుంది. దీని ద్వారా యాక్టివ్‌గా లేని లేదా క్లెయిమ్ చేయని మ్యూచువల్ ఫండ్ ఫోలియోలను గుర్తించి, వాటిని తిరిగి పొందే మార్గాలను తెలుసుకోవచ్చు.

షేర్లు, డివిడెండ్లు: ఇన్వెస్టర్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ ప్రొటెక్షన్ ఫండ్ అథారిటీ (ఐఈపీఎఫ్ఏ)కి బదిలీ అయిన క్లెయిమ్ చేయని షేర్లు, డివిడెండ్ల వివరాలను కూడా ఈ పోర్టల్ ద్వారా శోధించవచ్చు.

నేపథ్యం ఏమిటి?
బ్యాంకింగ్ రెగ్యులేషన్ చట్టం, 1949లోని సెక్షన్ 26A ప్రకారం రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా "డిపాజిటర్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ అవేర్‌నెస్ (డీఈఏ) ఫండ్ స్కీమ్-2014"ను రూపొందించింది. ఈ పథకం 2014 మే 24 నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది. దీని కింద బ్యాంకులలో 10 సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం పాటు క్లెయిమ్ చేయని డిపాజిట్లను ఆర్‌బీఐ నిర్వహిస్తున్న డీఈఏ ఫండ్‌కు బదిలీ చేస్తారు. ఇప్పుడు ఈ కొత్త పోర్టల్ ద్వారా ఇలాంటి నిధులను గుర్తించి, వాటిని తిరిగి పొందే ప్రక్రియను ప్రభుత్వం మరింత సరళతరం చేసింది.